ÇDO FËMIJË NË SHKOLLË

Debat mbi zbatimin e Urdhrit Treministror “Për identifikimin dhe regjistrimin në shkollë të të gjithë fëmijëve të moshës së detyrimit shkollor”

__________________________________________

“Fëmijët nuk e braktisin shkollën kur janë 16 vjeç, por e neglizhojnë atë që në klasë të parë dhe më pas presim 10 vjet për ta zyrtarizuar këtë braktisje”

(Bob Keeshan)

_______________________________________________

(Rasti i S.G. i tejkalon ekstremet, dhimbjen dhe varfërinë. Familja e përbërë nga 11 anëtarë jeton në kushte të mjerueshme në Durrës. S.G. pohon se të gjithë fëmijët pa përjashtim duan të shkojnë në shkollë, por arsyeja që e kanë braktisur atë është gjendja e vështirë ekonomike, si dhe fëmijët më të mëdhenj janë detyruar të kujdesen për më të vegjlit ndërkohë që prindërit merren me punë të ndryshme për të siguruar jetesën.

Aktualisht në shkollën Hasan Koçi në Shkozet (e cila është një nga 10 shkollat pilot të nismës “Çdo fëmijë në shkollë” në partneritet me UNICEF dhe zbatimin e Observatorit për të Drejtat e Fëmijëve), 2 nga vajzat e kësaj familje frekuentojnë klasën e dytë pas një pune të palodhshme nga drejtoria e shkollës. Me vëmendjen e UNICEF dhe Observatorit rasti është referuar dhe ndjekur në institucionet lokale të Durrësit. Pas pjesëmarrjes së stafit të shkollës në trajnime, workshope e aktivitete të nismës “Çdo fëmijë në shkollë” për parandalimin e braktisjes së shkollës, aktualisht vajzat frekuentojnë rregullisht shkollën duke shfaqur një interes dhe dëshirë të madhe. S.G. shprehet se kanë qenë mësuesit ata që shpesh here i kanë ushqyer në pamundësi për t’u kujdesur ajo.)

Filloi shkolla dhe të gjithë fëmijët duan ta ndjekin atë! Megjithatë pamundësia ekonomike, padituria e familjarëve, mungesa e ndjeshmërisë së investimit drejt një rruge që siguron të ardhmen janë disa prej faktorëve pengues në këtë rrugëtim. Për të plotësuar boshllëqet e krijuara ndër vite, shteti garanton arsimimin për çdo fëmijë. Në këtë kontekst, familjet duhet të jenë të ndjeshme për regjistrimin dhe frekuentimin e shkollës nga fëmijët e tyre që në ciklin “gjenezë” – në parashkollor.

Shkolla nuk është vetëm mekanizmi edukues, por edhe ndërlidhës e koordinues që bën të mundur regjistrimin e fëmijëve në shkollë dhe ndjekjen e saj në vazhdimësi. Mësuesit janë misionarët, të cilët, me vizionin dhe frymën e tyre, rrënjosin edukimin e nxënësve ndër breza. Në ndihmë të këtij misioni, aktorë shumë të rëndësishëm janë edhe bashkia / njësitë administrative, policia, qendrat shëndetësore etj.

Modeli i punës që harmonizon komunikimin e gjithë aktorëve në nivel vendor ndaj kauzës së regjistrimit në shkollë të të gjithë fëmijëve të moshës së detyrimit shkollor, është nisma “Çdo fëmijë në shkollë”. Kjo nismë, e pilotuar në Qarkun e Durrësit, realizohet në partneritet me UNICEF së bashku me Observatorin për të Drejtat e Fëmijëve, me vëmendjen e Ministrisë së Arsimit dhe Sportit (MAS) dhe me mbështetjen e gjithë strukturave vendore. Qëllimi është identifikimi dhe regjistrimi në shkollë i të gjithë fëmijëve, pavarësisht faktit nëse kanë lindur ose jo në atë zonë, duke krijuar një mjedis të favorshëm jetese.

Në 5 janar 2015 u nënshkrua Urdhri i përbashkët i tri ministrive (U3M – MAS, Ministria e Punëve të Brendshme (MPB) dhe Ministria e Shëndetësisë (MSh)) “Për identifikimin dhe regjistrimin në shkollë të të gjithë fëmijëve të moshës së detyrimit shkollor”, me qëllim koordinimin e bashkëpunimit ndërinstitucional për të mundësuar ndjekjen e shkollës nga çdo fëmijë rezidentë. Botimi i U3M në Fletoren Zyrtare gjendet në:

http://www.qbz.gov.al/botime/fletore_zyrtare/2015/PDF-2015/202-2015.pdf

Në këtë kuadër, janë ndërmarrë një sërë hapash të rëndësishëm në drejtim të arsimimit të fëmijëve, si:

  • Ngritja e praktikës së punës për manualin e roleve të institucioneve përgjegjëse për zbatimin e U3M.
  • Praktika e trajnimeve ndërsektoriale ndërmjet stafeve të institucioneve shkollore dhe institucioneve vendore të cilat ngarkohen me përgjegjësi dhe role  nga nënshkrimi i U3M.
  • Guidat dhe udhëzimet për mentorimin e praktikave më të mira të shkollave për reduktimin e braktisjes shkollore dhe integrimin në shkollë të fëmijëve jashtë shkolle.
  • Praktika e trajnimeve të aktorëve brenda institucioneve arsimore të arsimit bazë për sigurimin e frekuentimit të rregullt dhe përfundimit të arsimit bazë nga çdo fëmijë.
  • Praktika e punës për nxjerrjen e të dhënave nga tregues ndërkombëtarë të sistemit arsimor.
  • Praktika e kryqëzimit të listave nga burime të ndryshme me qëllim evidentimin e fëmijëve jashtë shkolle.
  • Praktika e bashkëpunimit ndërinstitucional për intensifikimin e punës në drejtim të çështjes së fëmijëve jashtë shkolle.

Thirrja për arsimimin e fëmijëve u drejtohet të gjithëve: Arsimimi i çdo fëmije është një mision i përditshëm, realizimi i të cilit kërkon angazhimin dhe vëmendjen në kohë dhe efikasitetin e të gjithëve!

Trajnime dhe debate me përfaqësues të shkollave pilot- Maj 2016

Nisma “Çdo fëmijë në Shkollë” po realizohet nën  vëmendjen e MAS, falë mbështetjes së UNICEF dhe po zbatohet nga Observatori për të Drejtat e Fëmijëve. Kjo nismë ka filluar në vitin 2013 dhe ndiqet nga Observatori për të Drejtat e Fëmijëve nga viti 2014 e në vazhdim, me synim identifikimin dhe rregjistrimin në shkollë të të gjithë fëmijëve në moshë të detyrimit shkollor si edhe parandalimin e braktisjes së shkollës nga ana e fëmijëve që janë në rrezik braktisjeje. Nisma synon ngritjen e mekanizmave të mjaftueshme që çdo fëmijë i moshës së detyrimit shkollor të ndjekë shkollën 9-vjeçare.

Në kuadër të zbatimit të nismës, përgjatë 13, 14, 27 dhe 28 maj 2016 u zhvilluan trajnime (2 ditore) me 51 përfaqësues të shkollave pilot (drejtues, mësues dhe psikolog) në lidhje me qëllim ndërgjegjësimin dhe ndihmën e çdo institucioni arsimor dhe çdo pjesëtar komuniteti në sigurimin e regjistrimit të të gjithë fëmijëve në moshë shkollore në shkollë, të ndjekjes, të frekuentimit të rregullt, të gjithëpërfshirjes dhe të përfundimit të arsimit të detyruar.

 

Disa nga arritjet e debateve dhe trajnimeve të realizuara janë si më poshtë:

  • Informimi i stafeve pedagogjik, i stafit drejtues dhe i pjesëtarëve të komuniteteve shkollore për rolet dhe përgjegjësitë e tyre në evidentimin e rasteve të fëmijëve që nuk janë regjistruar ende në shkollë, të fëmijëve që nuk e frekuentojnë në mënyrë të rregullt  mësimin dhe të parandalimit të rasteve që rrezikojnë braktisjen shkollore.
  • Ofrimi i strategjive të mbështetjes pedagogjike dhe emocionale nxënësve me tendencë për braktisjen e shkollës.
  • Prezantimi i mekanizmit për të identifikuar fëmijët që priren ta braktisin shkollën dhe gjetja e rrugëve efektive të përfshirjes së tyre sociale në jetën dhe veprimtarinë e shkollës.
  • Fuqizimi i marrëdhënieve familje-shkollë- komunitet dhe funksionimi i organizmave të ngritur brenda shkollës.

Debatet dhe trajnimet u lehtësuan nga znj. Aurela Zisi, IZHA. Gjatë trajnimit u shpjegua moduli i hartuar në kuadër të zbatimit të nismës “Sigurimi i frekuentimit dhe i mbarimit të arsimit bazë nga çdo fëmijë”.

Takime, konsultime dhe debate në lidhje me ecurinë e identifikimit të fëmijëve jashtë shkolle

Observatori për të Drejtat e Fëmijëve (Observatori) përgjatë muajve Shkurt- Prill 2016 realizoi takime, konsultime dhe debate me grupe të veçanta pjesëmarrësish për të diskutuar në lidhje me ecurinë e identifikimit të fëmijëve jashtë shkolle. Takimet u realizuan në kuadër të zbatimit të nismës “Çdo fëmijë në shkollë”, me vëmendjen e veçantë të Ministrisë së Arsimit dhe Sportit (MAS) dhe në partneritet me UNICEF Shqipëri.

 

Rreth nismës

Nisma “Çdo fëmijë në Shkollë” po realizohet nën vëmendjen e MAS, në partneritet me UNICEF dhe po zbatohet nga Observatori. Kjo nismë ka filluar në vitin 2013 me synim identifikimin dhe rregjistrimin në shkollë të të gjithë fëmijëve në moshë të detyrimit shkollor si edhe parandalimin e braktisjes së shkollës nga ana e fëmijëve që janë në rrezik braktisjeje. Nisma synon ngritjen e mekanizmave të mjaftueshme që çdo fëmijë i moshës së detyrimit shkollor të ndjekë shkollën 9-vjeçare.

Zbatimi i Urdhërit të përbashkët 3 Ministror (U3M) “Për identifikimin dhe rregjistrimin në shkollë të të gjithë fëmijëve të moshës së detyrimit shkollor” po pilotohet në Bashkinë Durrës. Në bashkëpunim me grupin e punës së kësaj nisme, i përbërë nga përfaqësues të Ministrive dhe institucioneve të tjera, janë përzgjedhur 10 shkolla 9- vjeçare publike të Bashkisë Durrës (sipas ndarjes së re administrative). Kriteret e përzgjedhjes u bazuan në treguesit e kartës së performancës së secilës shkollë. Në 10 shkollat pilot në Durrës janë intensifikuar përpjekjet dhe ndërhyrjet për monitorimin e ecurisë së zbatimit të U3M.

Qëllimi i takimeve

Takimet u realizuan me qëllim ecurinë e identifikimit të fëmijëve jashtë shkollë dhe mobilizimin e të gjithë aktorëve lokalë për zbatimin e Urdhërit të përbashkët 3 Ministror “Për identifikimin dhe rregjistrimin në shkollë të të gjithë fëmijëve të moshës së detyrimit shkollor”.

 

Grupet me të cilat u zhvilluan takimet

Takimet u zhvilluan në bashkëpunim me institucionet lokale në Durrës dhe në mënyrë të veçantë me:

  • Drejtoria Arsimore Rajonale (DAR) Durrës;
  • Institucioni i Prefektit Durrës.

Grupet e veçanta më të cilat u zhvilluan takimet janë:

  1. Drejtues të 10 shkollave pilot dhe shkollave të tjera;
  2. Mësues të 10 shkollave pilot dhe shkollave të tjera;
  3. Nxënës, anëtarë të Qeverisë së nxënësve të 10 shkollave pilot;
  4. Psikolog dhe punonjës socialë të 10 shkollave pilot dhe shkollave të tjera;
  5. Nxënës, anëtarë të Qeverisë së nxënësve të shkollave të ndryshme;
  6. Prindër, anëtarë të Këshillit të prindërve të 10 shkollave pilot;
  7. Përfaqësues të Institucioneve të ndryshme lokale në Durrës;
  8. Grupi i punës nga Ministritë dhe institucionet vartëse për zbatimin e Urdhërit të përbashkët 3 Ministror.

Takimet rezultuan me një pjesëmarrje të gjerë të përfaqësuesve të institucioneve të ndryshme, të cilët shprehën interes për mobilizimin e të gjithëve në kuadër të zbatimit të U3M.

Informacion në lidhje me përmbytjet që ndodhën gjatë Janarit 2016

11 Janar 2016

Nga fillimet e vitit 2016, Shqipëria ka kaluar një situatë të përmbytjeve e cila zgjati pothuajse 1 javë. I gjithë vendi dhe gjithë krahinat ishin të përfshirë në një situatë të përmbytjeve që prekën familjet, bujqësinë dhe blegtorinë. Kohët e fundit Shqipëria ka kaluar situatën e përmbytjeve shumë shpesh, dhe kjo është hera e tretë që nga 2015, duke përmendur këtu përmbytjet të cilat kanë ndodhur në shkurt dhe në tetor 2015, dhe Observatori ka nxjerrë të dhëna  rreth situatës, të cilat ju mund të gjeni në vijim në Link: http: http://observator.org.al/the-situation-in-the-flooded-areas-in-vlora-fier-berat-and-korca-and-the-need-for-intervention/ .

Observatori për të Drejtat e Fëmijëve, me stafin e tij në 12 rajone të vendit ka  mbledhura informacion në lidhje për situatën e përmbytjeve dhe gjendja është :

Rajoni Berat: Në Berat situata është nën kontroll. Flukset e lumit Devoll në komunën Ura Vajgurore janë duke u monitoruar. Prania e ujit është vërejtur në të dy anët e lumit Devoll që mbulojnë një sipërfaqe prej 15 hektarë tokë.

Rajoni Diber: Bazuar në informacionin e Shtabit të Emergjencës së Prefekturës Dibër, situata në Mat dhe Bulqizë është nën kontroll, por në rrethin Dibër (njësi administrative e Melanit) një nga shkollat ​​u mbyll për shkak të disa dëmtimeve që kanë ndodhur në rrugën që lidh shkolla me fshatin për shkak të ujit që rrjedh jashtë nga rrjedhat e lumit. Mësuesit nuk mund të kalojnë rrugën kështu që  mësimi është pezulluar. Në Muhurr, fshati Vajmedhej mësimi nuk është zhvilluar në shkollë, për shkak të dëmeve në çatinë e ndërtesës për shkak të reshjeve, por është zhvilluar në disa ndërtesë private. Ndërhyrja e forcave të ushtrisë në argjinaturën e  lumit Drin, shpëtoi 200 familje nga përmbytjet në fshatin Gjoricë. Në përgjithësi situata është nën kontroll. Nuk ka asnjë familje të evakuuar apo të prekur nga përmbytjet, dhe mësim në shkolla ka qenë i vazhdueshëm.

Qarku i Durrësit: Bazuar në informacionin e Shtabit të Emergjencës së Prefekturës Durrës disa familje të dëmtuara janë strehuar në (Kavalishence)vendpushimet e Ministrisë së Brendshme. Institucionet qendrore dhe vendore shtetërore kanë shpërndarë rreth 2000 pako ushqime dhe veshmbathje për familjet, nga të cilat 600 paketa janë shpërndarë nga Bashkinë e Durrësit. Në mbledhjen e Shtabit të Emergjencës u theksua nevoja për të marrë masa të menjëhershme për të stabilizuar situatën e rrugëve të përmbytura dhe shtëpive të dëmtuara, dhe për të kontrolluar situatën me anë të procesverbaleve. Stafi urgjencës ka theksuar edhe nevojën për investime për të forcuar  argjinaturën e lumit Erzen. Në Komunën e Shijakut 50 familje u evakuuan dhe në Sukth janë evakuar 30 familje.

Qarku Fier: Sipas Shtabit të Emergjencave, në rajonin e Mallakastrës, Lumi Seman ka rrjedhur nga shtrati i lumit të saj, por situata është nën kontroll dhe se ata janë duke vëzhguar situatën e Bashkisë Fier. Disa nga oborret e shtëpive në Levan kanë pasur pak ujë, por nuk ka dëme në shtëpitë apo familjet e prekura. Shtabi i Emergjencës Fier në bashkëpunim me Policinë ka evakuuar 30 familje dhe kanë njoftuar familjet e tjera të largohen nga shtëpitë e tyre për shkak se situata e cila ishte e rrezikshme për shkak të niveleve të larta të ujit të lumit Shkumbin, në afërsi të fshatit Çermë-Sektor.

Qarku Elbasan: Rruga nga Gramshi në Elbasan nuk ishte e kalueshme, sepse ura ishte dëmtuar. Strukturat vendore janë duke punuar për të bërë urën brenda një periudhe të shkurtër kohe. Në fshatin Miza situata është duke u mbajtur nën kontroll, edhe pse niveli i ujit ka arritur nivelin më të lartë dhe është marrë me pompa motorike.

Rajoni Lezhë: Në Fushë Kuqes, në Bashkinë Lac disa toka bujqësore janë mbuluar nga uji por gjendja është nën kontroll dhe nuk ka dëme në materiale. Rruga Pllanë-Zejmen-Lezhe është e vështirë për t’u kaluar nga automjete, për shkak të rrëshqitjes së tokës.

Rajoni Shkodër: Në  Komunën e  Vaut të Dejës 20 familje në fshatin Fan dhe 50 familje në Bashkinë Shkodër rrezikonin nga përmbytjet, por nga  ndërhyrjet gjendja është mbajtur nën kontroll. Në Hajmel 500 hektarë tokë u përmbytën, dhe një urë në Vig Mnelle u shkatërrua .Rruga Qafë Thore-Boge-Theth nuk është e kalueshme dhe rrugën Puke – Iballë është e kalueshme vetëm në një mënyrë.

Rajoni Tiranë: Zona Don Bosko është një nga zonat më të prekura nga përmbytjet në Tiranë. Uji ka bllokuar rrugët për shkak të bllokimit të kanaleve kulluese. Rruga nuk është e kalueshme dhe njerëzit nuk ishin në gjendje të kalojë nga njëra anë e rrugës në tjetrën. Stafi urgjencës në Tiranë thekson se ata kanë evakuuar 60 familje rome të zonës Bregu Lumit, të cilët ishin strehuar në mjedisin e shkollës Misto Mame. Niveli i lumit të Lanës ka arritur maksimumin dhe rreziqet e saj të dalin në zonën pranë pallatit me shigjeta. Në rrugë Mentor Xhemali për shkak të shirave të dendur rrezikonin që  uji ti hynte mbrena në  shtëpitë. Në Berzhita 4 familje janë evakuuar nga Shtabi i Emergjencave për shkak të rrezikut të rrëshqitjes së dheut. Në komunën e Rrogozhinës, lumi Shkumbin ka përmbytur zonën dhe stafi i Emergjencës po ndërmerr veprime për  të evakuohen disa familje.

Krahasimi i numrit të familjeve të evakuara nga përmbytjet Shkurt 2015 vs tetor 2015 vs janar 2016

 

Diskutime dhe debate mbi realitetin shqiptar të martesave nën moshë dhe domosdoshmëria për ndërhyrje…”

Observatori për të Drejtat e Fëmijëve në partneritet me Fondin Kanadez për Nismat Vendore organizuan konferencën mbi realitetin shqiptar të martesave nën moshë duke theksuar domosdoshmërinë për ndërhyrje. Problemet dhe vështirësitë që mbart një vajzë– grua dhe një familje (e krijuar nga ajo), ishin pjesë e çdo deklarate të mbajtur nga përfaqësues të lartë të Ministrive, ashtu dhe nga çdo panelist dhe pjesëmarrës në këtë konferencë.

Studime që trajtojnë këtë problem shoqërorë të vajzave dhe grave dhe nisma për ndërgjegjësim për parandalim të martesave nën moshë në nivel vendor dhe kombëtar, mund të konsiderohet risi dhe progres në vende si Shqipëria, në të cilën ky fenomen i ka rrënjët e shtrira thellë në histori dhe të ushqyera rishtazi nga faktorë socialë mjaft dinamikë. Nga kërkime rajonale dhe globale, një fokus i veçantë i vihet pasojave të martesës nën moshë të lidhura me: mirëqenien fizike dhe emocionale, të drejtën për edukim dhe zhvillim (personal, profesional dhe ekonomik) dhe trajtimi i tyre në këtë studim paraqet një rëndësi të veçantë për kontekstin shqiptar.

Në kuadrin e KDF[1] dhe CEDAW[2] Shqipërisë i është kërkuar, të marrë në konsideratë çështjen e martesave të hershme dhe të raportojë mbi të. Ndërthurja dhe intensifikimi i përpjekjeve të përbashkëta mbi martesat e hershme në kontekstin shqiptar është nje nevojë imediate.

Nga diskutimet dhe debatet e realizuara Ministritë shprehën gadishmërinë e bashkëpunimit të ardhshëm për të minimizuar martesat nën moshë nëpërmjet:

  • Rolit më të madh të NjMF-ve dhe NJDF-ve në ndjekjen e rasteve;
  • Mbështetje të vajzave-nëna me programe të veçanta sociale;
  • Punë individuale me vajzat-nëna;
  • Krijimi i lehtësirave në aspektin ligjor;
  • Realizimin e një studimi kombëtar duke përfshirë edhe zona në veri të Shqipërisë;
  • Ofrimi i disa shërbimeve të veçanta për të rinjtë;
  • Fenomeni i martesave të hershme dhe pasojat që sjell duhet trajtuar si një çështje e karakterit ndërsektorial.

Aspektet e shumta të martesës nën moshë si në drejtim të reduktimit të shfaqjes dhe në drejtim të adresimit të pasojave përbën një proces dhënie- dhe- marrjeje mes aktorëve të ndryshëm, duke përfshirë Qeverinë e Shqipërisë dhe institucionet vartëse, pushtetit vendor si zbatues dhe mbështetës të politikave, të komunitetit të donatorëve të interesuar në çështjet që lidhen me martesat nën moshë, mediave, komunitetit në nivel lokal, si dhe të shoqërisë civile.

Ne jemi të bindur dhe të frymëzuar që bashkëpunimi efektiv ndërmjet aktorëve të sipërpërmendur do të ofrojë një mjedisi shoqëror në të cilin vajzat janë fuqizuar që të kenë një zë më të fortë dhe për të marrë drejtimin e jetës së tyre – “për të shijuar vajzërinë përpara të qenit nuse!”

                   Ekipi i punës

Observatori për të Drejtat e Fëmijëve

[1]Konventa për të Drejtat e Fëmijës

[2]Konventa për Eleminimin e të gjithë formave të Diskriminimit ndaj Gruas

Aktivitetet kundër dhunës në gazetën e shkollës “Abdulla Keta”, Tiranë

“Zgjendrra e Lumturisë së Martesës së Hershme: Raste Studimore për Martesën e Hershme në Korçë dhe Vlorë”

KOMENTET E OBSERVATORIT PËR TË DREJTAT E FËMIJËVE MBI PLANIN KOMBËTAR PËR INTEGRIMIN EUROPIAN 2016-2020

Workshop dhe Debate Çdo fëmijë në shkollë

Tiranë, 27 janar 2016

Workshop dhe Debate

Çdo fëmijë në shkollë- Faza II

Observatori për të Drejtat e Fëmijëve, Ministria e Arsimit dhe Sportit në partneritet me UNICEF- Shqipëri kanë realizuar Workshopin në kuadër të zbatimit të nismës “Çdo fëmijë në shkollë”.

Nisma “Çdo fëmijë në Shkollë” po realizohet nën vëmendjen e MAS, në partneritet me UNICEF dhe po zbatohet nga Observatori për të Drejtat e Fëmijëve. Kjo nismë ka filluar në vitin 2013 dhe ndiqet nga Observatori për të Drejtat e Fëmijëve nga viti 2014 e në vazhdim, me synim identifikimin dhe rregjistrimin në shkollë të të gjithë fëmijëve në moshë të detyrimit shkollor si edhe parandalimin e braktisjes së shkollës nga ana e fëmijëve që janë në rrezik braktisjeje. Nisma synon ngritjen e mekanizmave të mjaftueshme që çdo fëmijë i moshës së detyrimit shkollor të ndjekë shkollën 9-vjeçare.


Ky Workshop ka mbledhur bashkë drejtues dhe përfaqësues të Drejtorive Arsimore Rajonale dhe Zyrave Arsimore, specialistë të MAS, si dhe ekspertë për mbledhjen e të dhenave për rregjistrimin dhe mbajtjen e evidencave për rregjistrimin e fëmijëve në shkollë në të gjithë Shqipërinë.

workshop-cdo_femije_ne_shkolle