{"id":6008,"date":"2019-01-17T16:31:09","date_gmt":"2019-01-17T15:31:09","guid":{"rendered":"http:\/\/observator.org.al\/sq\/?p=6008"},"modified":"2019-01-17T16:32:12","modified_gmt":"2019-01-17T15:32:12","slug":"beteja-kunder-marteses-se-femijeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/beteja-kunder-marteses-se-femijeve\/","title":{"rendered":"Beteja kund\u00ebr Martes\u00ebs s\u00eb F\u00ebmij\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/observator.org.al\/publikime\/martesa_femijeve_policy\/\" rel=\"attachment wp-att-5900\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-5900 aligncenter\" src=\"http:\/\/observator.org.al\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/martesa_femijeve_policy-312x380.png\" alt=\"\" width=\"312\" height=\"380\" srcset=\"https:\/\/observator.org.al\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/martesa_femijeve_policy-312x380.png 312w, https:\/\/observator.org.al\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/martesa_femijeve_policy-450x548.png 450w, https:\/\/observator.org.al\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/martesa_femijeve_policy.png 565w\" sizes=\"auto, (max-width: 312px) 100vw, 312px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Martesa e f\u00ebmij\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkelje e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut q\u00eb ndikon negativisht n\u00eb arsimin, sh\u00ebndetin dhe mir\u00ebqenien e djemve dhe vajzave dhe zgjat vazhdim\u00ebsin\u00eb e cikleve t\u00eb varf\u00ebris\u00eb dhe pabarazis\u00eb. <em>Observatori \u00ebsht\u00eb entiteti i par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri<\/em> q\u00eb ka ngritur \u00e7\u00ebshtjen e martesave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe ka nd\u00ebrmarr\u00eb kat\u00ebr vite angazhim intensiv n\u00eb ekplorimin dhe rritjen e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit publik mbi k\u00ebt\u00eb praktik\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrqasja ndaj k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtje ka filluar n\u00eb janar t\u00eb vitit 2015, kur Observatori, i mb\u00ebshtetur nga Fondi Kanadez p\u00ebr Iniciativat Lokale (CFLI), filloi nj\u00eb projekt p\u00ebr Martes\u00ebn e F\u00ebmij\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri duke u p\u00ebrq\u00ebndruar n\u00eb komunitetin Rom n\u00eb tri zona t\u00eb p\u00ebrzgjedhura: Shkoza, Tufina dhe Liqeni. Ky studim pati p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah fenomenin e martesave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve\/t\u00eb hershme n\u00eb komunitetin Rom, si dhe aktor\u00ebt q\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb fenomen dhe efektet q\u00eb k\u00ebto martesa sjellin. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr referojuni raportit t\u00eb studimit t\u00eb disponuesh\u00ebm n\u00eb: <a href=\"http:\/\/observator.org.al\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/2015-Martesat_e_hershme_ne_Shqiperi.pdf\">http:\/\/observator.org.al\/\u00ebp-content\/uploads\/2015\/03\/2015-Martesat_e_hershme_ne_Shqiperi.pdf<\/a>.<\/p>\n<p>Nisma e par\u00eb solli nj\u00eb reagim publik duke nxjerr\u00eb n\u00eb pah se kjo situat\u00eb nuk ndodhte vet\u00ebm n\u00eb komunitetin Rom, por gjithashtu edhe n\u00eb zonat rurale, k\u00ebshtu q\u00eb ajo u pasua nga nj\u00eb nism\u00eb e dyt\u00eb, me mb\u00ebshtetjen e CFLI, e pilotuar n\u00eb Kor\u00e7\u00eb dhe Vlor\u00eb. Kjo nism\u00eb e dyt\u00eb synoi t\u00eb analizoj\u00eb Karakteristikat Demografike, Karakteristikat e Prejardhjes Familjare, Karakteristikat e Prejardhjes s\u00eb Arsimimit, Jet\u00ebn Familjare, Statusin Ekonomik dhe Social t\u00eb grave t\u00eb martuara her\u00ebt, si dhe arsyet e Martesave t\u00eb Hershme. Raporti studimor mund t\u00eb aksesohet n\u00eb: <a href=\"http:\/\/observator.org.al\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/ZEB_Studimi_al_12Shk2016.pdf\">http:\/\/observator.org.al\/\u00ebp-content\/uploads\/2016\/02\/ZEB_Studimi_al_12Shk2016.pdf<\/a>.<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb se m\u00ebnyra e vetme ligjore p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb martes\u00eb N\u00ebn mosh\u00eb \u00ebsht\u00eb Gjykata, nisma e tret\u00eb analizon aspektet ligjore dhe sociale t\u00eb martesave n\u00ebn mosh\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Kjo nism\u00eb, e realizuar n\u00eb bashk\u00ebpunim me CFLI, ka rezultuar n\u00eb dy raporte studimore q\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrohen n\u00eb identifikimin dhe analizimin e praktikave gjygj\u00ebsore me tem\u00eb \u201ck\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr lidhje martese n\u00ebn mosh\u00eb\u201d dhe se si \u201cmartesa n\u00ebn mosh\u00eb\u201d ka ndikuar jet\u00ebn sociale dhe familjare t\u00eb t\u00eb rejave. Raportet studimore jan\u00eb t\u00eb disponueshme n\u00eb: <a href=\"http:\/\/observator.org.al\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Raporti-martesat-nen-moshe_al.pdf\">http:\/\/observator.org.al\/\u00ebp-content\/uploads\/2017\/03\/Raporti-martesat-nen-moshe_al.pdf<\/a> dhe <a href=\"http:\/\/observator.org.al\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Raport2-Analiza-ligjore-dhe-sociale-e-martesave-n%C3%ABn-mosh%C3%AB_Qershor2018.pdf\">http:\/\/observator.org.al\/\u00ebp-content\/uploads\/2018\/07\/Raport2-Analiza-ligjore-dhe-sociale-e-martesave-n%C3%ABn-mosh%C3%AB_Qershor2018.pdf<\/a>.<\/p>\n<p>K\u00ebto studime zbuluan informacion t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm mbi praktik\u00ebn e martesave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri, dhe p\u00ebr grupet sociale q\u00eb prek kryesisht. Studimet gjithashtu shqyrtuan disa nga arsyet pse njer\u00ebzit e mb\u00ebshtesin k\u00ebt\u00eb praktik\u00eb. Por, nevoja p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb v\u00ebshtrim n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb martesave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe p\u00ebr t\u00eb shqyrtuar normat shoq\u00ebrore q\u00eb mb\u00ebshtesin\/pengojn\u00eb praktik\u00ebn mbet\u00ebn akoma t\u00eb paadresuara.<\/p>\n<p>N\u00ebn v\u00ebmendjen e Minisris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe Mbrojtjes Sociale, n\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb ngusht\u00eb me UNICEF dhe UNFPA n\u00eb Shqip\u00ebri dhe me mb\u00ebshtetjen financiare t\u00eb Agjencis\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtare Suedeze p\u00ebr Zhvillim dhe Bashk\u00ebpunim, n\u00eb 14 dhjetor 2018 u prezantua raporti \u201cMartesa e F\u00ebmij\u00ebve- Njohurit\u00eb, Q\u00ebndrimet dhe Perceptimet nd\u00ebr komunitetet e prekura n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d. Ky studim cil\u00ebsor u nd\u00ebrmor p\u00ebr t\u00eb mbledhur t\u00eb dh\u00ebna mbi njohurit\u00eb, q\u00ebndrimet, besimet dhe perceptimet, pritjet shoq\u00ebrore, nxit\u00ebsit, sanksionet dhe normat q\u00eb lidhen me martes\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri. Studimi, i realizuar nd\u00ebrmjet vjesht\u00ebs 2017 dhe ver\u00ebs 2018, u p\u00ebrq\u00ebndrua kryesisht n\u00eb popullsin\u00eb Rome dhe rurale dhe\/ose t\u00eb varf\u00ebr ku fenomeni duket t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i p\u00ebrhapur. Gjetjet dhe rekomandimet do t\u00eb udh\u00ebheqin m\u00eb mir\u00eb p\u00ebrfshirjen e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb martesave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb programet dhe strategjit\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb aktor\u00ebve qeveritar\u00eb dhe jo-qeveritar\u00eb, si dhe t\u00eb agjensive t\u00eb UN. Gjetjet do t\u00eb ndihmojn\u00eb k\u00ebta aktor\u00eb t\u00eb kuptojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e martesave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb aksione. Raporti studimor \u00ebsht\u00eb i disponuesh\u00ebm n\u00eb: <a href=\"http:\/\/observator.org.al\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Raporti-Martesa-e-Femijeve-Versioni-final.pdf\">http:\/\/observator.org.al\/\u00ebp-content\/uploads\/2018\/12\/Raporti-Martesa-e-Femijeve-Versioni-final.pdf<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Martesa e f\u00ebmij\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkelje e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut q\u00eb ndikon negativisht n\u00eb arsimin, sh\u00ebndetin dhe mir\u00ebqenien e djemve dhe vajzave dhe zgjat vazhdim\u00ebsin\u00eb e cikleve t\u00eb varf\u00ebris\u00eb dhe pabarazis\u00eb. Observatori \u00ebsht\u00eb entiteti i par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb ka ngritur \u00e7\u00ebshtjen e martesave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe ka nd\u00ebrmarr\u00eb kat\u00ebr vite angazhim intensiv n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32,59],"tags":[],"class_list":["post-6008","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lajme","category-tepergjithshme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6008"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6010,"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6008\/revisions\/6010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/observator.org.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}